Historia

Najstarsze źródła zawierające nazwę Trzepnicy pochodzą z XIV wieku. Jednak pierwsze odnalezione ślady osadnictwa są znacznie starsze.
W wyniku wykopalisk prowadzonych w okolicach Borowca odkryto fragmenty glinianych naczyń kamienne żarna.  Dokładny opis przygotowany przez Mirosława Szukałe znajduje się na stronie Archeologia.

Pierwsze pisane wzmianki o wsi są związane z postacią Piotra z Trzepnicy, został on wymieniony między innymi w dokumentach z 1386 roku oraz 1388. Wiemy, że pełnił on funkcje miecznika sieradzkiego. Z rejestrów podatkowych z 1552 roku dowiadujemy się, że we wsi funkcjonowały dwa młyny i mieszkało około 80 osób. Między czerwcem 1568 a lipcem 1569 roku przebywał w Trzepnicy Andrzej Frycz Modrzewski.  Gościł u Trzepieńskich, którzy byli najprawdopodobniej jego krewnymi ze strony matki Anny Trzepieńskiej. W XVII wieku właścicielami Trzepnicy byli arianie, bracia Bąkowscy. Po ich śmierci Trzepnica przechodzi w ręce rodziny Sapalskich.

„Od strony zachodnio-północnej klamra lasów prawie pod kontem prostym opasywała rozległe pola Trzepnicy, podówczas bujnym zbożem porosłe, po którym żadna szarża kawalerii udać się nie mogła.”

Tak rozpoczyna swój opis krótkiego pobytu w Trzepnicy Józef Oxiński, przywódca oddziałów powstańczych powiatu piotrkowskiego w latach 1863-1864. Epizod ten jest związany z powstaniem styczniowym i walkami powstańczymi jakie miały miejsce także w Trzepnicy. 29 czerwca 1863 roku oddziała powstańczy pod dowództwem Oxińskiego przybył do naszej miejscowości, gdzie został gościnnie przyjęty przez właścicieli dworu państwa Masalskich. Jeszcze tego samego dnia powstańcy zostali zaatakowani przez kawalerie rosyjską. Doszło do wymiany ognia po której Rosjanie wycofali się w stronę Piotrkowa, niestety kolejny oddział rosyjski zbliżał się od strony Radomska. Dodatkowo sytuację utrudniała bliskość linii kolejowej, co dawało Rosjanom możliwość szybkiego przerzucenia w okolice większych sił. W tej sytuacji odziała wycofał się do Lubienia, a następnie przekroczył Pilicę w Przewozie aby zgubić pościg rosyjski w lasach konińskiego i opoczyńskiego.

W latach osiemdziesiątych XIX wieku majątek trafia do Stanisława Kamockiego.  To właśnie on rozbudował kaplicę na Pociesznej Górce, rozebrał zbór ariański i z uzyskanego budulca postawił mur wokół utworzonego parku. Następnym właścicielem majątku nabył Stanisław Pobóg-Ruszkowski. To właśnie Ruszkowski ufundował ziemię i pomógł zbudować nowy murowany kościół w sąsiednich Bęczkowicach. W 1912 roku dwór nabył hrabia Skarbek. To tutaj wychowywała się jego córka Krystyna Skarbek przyszła agentka wywiadu brytyjskiego SOE. Podobno ulubiona agentka samego Winstona Churchilla. W kolejnych latach majątek zostaje podzielony w latach 1930-1931, część gruntów trafia w ręce chłopów, a pozostała w tym sam dwór i zabudowania dworskie do Henryka Konarzewskiego. Nowy właściciel przykładał wielką wagę do swojego majątku, starał się go uporządkować odkupując część gruntów od chłopów, aby wyrównać granice dla lepszego gospodarowania. To właśnie w tym kresie powstają stawy rybne, w których hoduje się ryby po dziś dzień. Ciekawy opis majątku i relacji w nich panujących możemy spotkać w pamiętnikach Jana Malewskiego pochodzącego z Odrowążu w gminie Wielgomłyny. Malewski jako przyjaciel rodziny był częstym gościem w Trzepnicy. To z jego przekazu wiemy, że dwór gościł innych znakomitych gości. Wśród nich Władysław Jaszczołt wojewoda łódzki w latach 1926-1933. Generał Stanisław Małachowski dowódca Okręgu Korpusu IV w Łodzi (1927-1934rok), a we wrześniu 1939 roku pierwszy dowódca obrony Twierdzy Modlin. Częstym gościem był także Witold Grabowski podprokurator w Piotrkowie Trybunalskim a następnie minister sprawiedliwości w latach 1936-1939.

Plan z 1912 roku ze zbiorów Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Łodzi Delegatura Piotrków

Ostatnim właścicielem był Feliks Bolechowski. Po 1945 roku dwór upaństwowiono. Stawy rybne weszły w zarząd PGR-u w Pytowicach. Z reszty utworzono Państwowe Gospodarstwo rolne, a następnie nowo powstałą Spółdzielnie Usługowo-Wytwórczą Kółek Rolniczych. Sam zaś dwór w 1954 roku zostaje przekazany na cele oświatowe.

Jeszcze kilka informacji odnośnie demografii historycznej miejscowości. „Tabela miast, wsi, osad Królestwa Polskiego” z 1827 roku podaje liczbę mieszkańców Trzepnicy na – 118 osób. Według danych zawartych w „Skorowidzu Miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej”  z 1925 roku we wsi mieszkały 464 osoby. Z tej samej publikacji mamy również informacje o wyznaniu jej mieszkańców: 437 katolików, 5 ewangelików i 22 żydów.  Dodatkowo w folwarku zamieszkiwało 130 osób. Jak widzimy liczba mieszkańców wsi w okresie międzywojennym była nawet nieco większa niż obecnie.

Wykaz zabytków wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych woj. łódzkiego:

zespół dworski (nr 8), 1 poł. XIX:

– dwór, nr rej.: 191 z 28.09.1967

– park, nr rej.: 335 z 16.03.1984

Ciąg dalszy historii już wkrótce.