Pomagajmy pszczołom

Pszczoły nie tylko dają nam pyszny miód. Te pracowite stworzenia odpowiadają za zapylanie wielu gatunków roślin. 80% roślin występujących w Polsce jest zapylanych przez owady. Gdyby nie pszczoły, te rośliny nie mogłyby się rozmnażać. Produkcja 1/3 żywności i 90% owoców zależy od pszczół. Produkty pszczele wykorzystywane przez człowieka to miód, wosk pszczeli, pyłek, kit pszczeli (propolis). Pszczoły zbieraczki pobierają nektar z kwiatów, dodają pierwsze enzymy i przynoszą do ula. W ulu przekazują nektar pszczołom ulowym, które wzbogacają świeży nakrop w aminokwasy, kwasy organiczne, dalsze enzymy rozkładające wielocukry na cukry proste i roznoszą nektar po wielu komórkach celem jego zagęszczenia. W miarę gęstnienia, miód przenoszony jest do następnych wyżej położonych komórek, jednocześnie dalej wzbogacany w związki organiczne. Dojrzały gęsty miód jest zasklepiany, komórki plastra zamykane są cienką warstwą wosku.

Pyłek pszczeli nazywano ambrozją bogów. Zawiera niemalże wszystkie niezbędne do rozwoju człowieka substancje. Pyłek zawiera w swym składzie więcej białka niż jakikolwiek produkt odzwierzęcy, około 30% węglowodanów, tłuszcze, a ponadto witaminy A, B1, B2, B3, B6, B12, C, PP, E, D, K i H, minerały oraz pełen zestaw aminokwasów i wiele różnych enzymów.

Przeciętna rodzina pszczela liczy około 50 tysięcy osobników latem i około 10 tys. zimą. W okresie kwitnienia roślin pszczoły muszą zebrać odpowiednia ilość nektaru i pyłku aby zapewnić sobie zapasy na zimę. Pszczoły zimą nie śpią, rodzina pszczela zawiązuje kłąb utrzymując w jego wnętrzu temperaturę 14-20°C niezależnie od warunków atmosferycznych panujących na zewnątrz. Oprócz utrzymania właściwej temperatury pszczoły dbają o właściwą wentylację zapobiegająca zawilgoceniu ula i utrzymani odpowiedniego stężenia dwutlenku węgla. Podczas zimy pszczoły cały czas zużywają zapasy miodu.

Niestety w ostatnich latach obserwuje się zwiększona śmiertelność wśród owadów zapylających.  Przyczyną są zmiany klimatu, zanieczyszczenie środowiska, ubożenie ekosystemów. Kiedyś przy każdym domu rosły drzewa owocowe i znajdował się ogródek z kwiatami. Obecnie bardzo modne stały się równo wykoszone i dokładnie odchwaszczone trawniki obsadzone iglakami, taki ekosystem jest bardzo ubogi i nieprzyjazny dla owadów zapylających, które nie są wstanie znaleźć na takim terenie odpowiedniej bazy pożytkowej i zapewnić rodzinnie pszczelej właściwej ilości pokarmu. Planując zagospodarowanie naszej działki pamiętajmy zachowaniu bioróżnorodności, która dostarczy nektaru pszczołom przez cały okres wegetacyjny. Pszczoły, które maja do dyspozycji pyłek pochodzący z różnych roślin, charakteryzowały się lepszym systemem odpornościowym, niż te korzystające z pyłku, pochodzącego z jednego gatunku. Aby pomóc pszczołom starajmy się nie kosić trawników z terenów zieleni przed kwitnieniem roślin, a tam, gdzie to jest możliwe pozostawić łąki, na których owady będą mogły znaleźć pożywienie i schronienie. W ramach nowych nasadzeń zieleni, starajmy się sadzić jak najwięcej roślin i drzew miododajnych. Z krzewów warto zastanowić się nad posadzeniem derenia, mahoni, malin, porzeczek, agrestu czy świdośliwy. Jeżeli chodzi o  drzewa można połączyć przyjemne z pożytecznym i posadzić drzewa owocowe. Dobrym rozwiązaniem mogą być drzewa starych odmian, tylko wśród nich znajdziemy odporne na choroby i trudne warunki atmosferyczne, tylko stare odmiany można uprawiać bez stosowania ciągłych oprysków. Optymalną porą sadzenia drzewek owocowych jest jesień lub wczesna wiosna. Jeżeli mamy mało miejsca możemy zdecydować się na zakup drzewek na podkładkach skarlających np. M9, M26 dla jabłoni, grusze wybieramy szczepiona na pigwie, śliwy na siewce Węgierki Wangenheima. Godne polecenia stare odmiany to np. jabłonie – Malinowa Oberlandzka, Oliwka Żółta, Kosztela, Ananas Bereżnicki, grusze – Faworytka, Konferencja, Śliwy – Węgierka Zwykła, Renkloda Zielona. Obecnie wybór odmian i podkładem jest bardzo duży zawsze warto pytać w dobrych szkółkach na pewno otrzymamy fachową pomoc. Warto założyć ogród kwietny składający się z roślin długo kwitnących takich jak np. kocimiętka, lawenda, dale, malwy, jeżówki. Kiedy już założymy nasz sad lub ogród pamiętajmy o rozsądnym stosowaniu środków ochrony roślin. Oprysków dokonujmy tylko kiedy to konieczne i najlepiej wieczorem po zakończeniu przez pszczoły oblotów.

W nasadzeniach w otwartym krajobrazie zalecamy przede wszystkim stosowanie rodzimych gatunków drzew i krzewów.

Fakty o pszczołach:

  • na kilogram miodu pszczoły muszą zebrać ok. 3 kg nektaru (2 kg wody zostają odparowane)
  • jedna pszczoła produkuje w ciągu swego życia jedną łyżeczkę miodu
  • temperatura w kłębie zimowym 14–20 °C
  • miód to: 80% naturalnych cukrów, 18% wody, 2% składników mineralnych, witamin, protein i pyłku.
  • robotnica waży 0,1 g, wracająca z nektarem jest cięższa o połowę, a z pyłkiem o 1/3 więcej
  • jedna rodzina pszczela potrzebuje w ciągu roku około 100 kg miodu i 20 kg pyłku. na podstawowe potrzeby życiowe
  • opłacalny zasięg lotu pszczół wynosi nie więcej niż 1,5 km, a więc obszar o powierzchni 700 ha (7 km2)

Szacunkowa wydajność miodowa przykładowych roślin :

  • koniczyna biała – 92 kg/ha
  • kocimiętka – 146kg/ha –  208 kg/ha
  • chaber bławatek 51 kg/ha – 300 kg/ha
  • słonecznik – 46 kg/ha
  • jabłonie – 26 kg/ha
  • śliwa – 50 kg/ha

Na końcu należy wymienić lipę drobnolistną  która jest prawdziwą królową jej współczynnik miododajności wynosi około 1000 kg/ha.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *